حیات وحش میراث طبیعی هر کشوری است . در کشور ما به طور کلی و بویژه در عرصه فیلمسازی مستند کمتر به مقوله حیات وحش توجه شده است که دلایل مختلفی برای آن می توان یافت . از جمله نبود انواع امکانات لازم، مشقتهای تصویر برداری ، زمان طولانی فرایند تولید ، عدم حمایت مالی از سوی سازمانها و نهادهای مرتبط با مقوله محیط زیست . از سوی دیگر نمی شود دست روی دست گذاشت و منتظر امکانات مطلوب بود .
قدم پیش گذاشتم قدمی که به هیچ وجه تضمینی برای رسیدن به هدف وجود نداشت .
"تجربه ای نو"
هدف :
معرفی حیات وحش استان ایلام با تمرکز روی پستانداران بزرگ
خلاصه طرح :
مستندساز برای یافتن خرس به جنگلهای استان ایلام می رود و با حیواناتی برخورد می کند بدین ترتیب ،موقعیتی برای معرفی پستانداران این استان فراهم می شود .
چگونگی ایده یابی :
ابتدا قصد داشتم مستند کوتاهی در باره " شغال " بسازم اما در حین تحقیق و در همان ابتدا با کفتار مواجه شدم و تصمیم گرفتم فیلم را با موضوع پستانداران ادامه دهم .
پیش تولید :
مهمترین قسمت پیش تولید تحقیق در باره پستانداران ایران و حیات وحش ایلام بود . با مراجعه به کتب و موزه حیات وحش دارآباد و سازمان حفاظت محیط زیست کشور و اداره حفاظت محیط زیست ایلام تا حدودی اطلاعاتی به دست آمد اما کافی نبود . به همین دلیل به متون لاتین روی آوردم تا از طریق ترجمه تا بر عمق اطلاعات خویش بیفزایم .
از سوی دیگر فیلم مستند با موضوع حیات وحش از نظر تجهیزات فنی ویژگیهای خاص خود را می طلبد . و چون بیشتر بخشهای این فیلم بر حیات وحش در شب است،دست به ابتکاراتی زدم همچون :
ساخت نورافکن شارژی که مدام10ساعت روشن بماند.
نورافکنهای مخصوص گشت شبانه .
نورافکنهایی با نور قوی برای لحظه تصویر برداری .
استفاده از میکروفن پارابولیک.
استفاده از تیوب (extender) برای افزایش فاصله کانونی عدسی زوم دوربین
هماهنگی با سازمانهای مختلف :
با توجه به اینکه استان ایلام در همسایگی کشور عراق قرار دارد ، تصویر برداری و در شب ، استفاده از نورافکنی که نور خیره کننده ای برای هرکس دارد ، باعث مشکلاتی شده بود.
بنابراین مجبور بودم با :
فرماندهی ارتش جمهوری اسلامی ایران
حفاظت اطلاعات استان ایلام
سپاه منطقه ایلام
تمامی پاسگاهایی که در حوزه آنها فعالیت داشتیم هماهنگی کنم .
مرحله تولید :
2 مرداد 1384 شروع مرحله تولید پروژه بود . البته بعد از این تاریخ همچنان مرحله پیش تولید نیز ادامه داشت . چون نیازهای جدیدی به وجود می آمد که احتیاج به امکانات جدیدتری داشت .
تصویربرداری 10 ماه بطور ناپیوسته طول کشید، که معمولا هر 10 الی 30 روز کار 10 روز استراحت را به دنبال داشت. در بعضی مواقع 12 شب متوالی تصویر برداری داشتم ، که از لحاظ بدنی به علت بی خوابی طولانی بسیار خسته کننده بود . هیچ لحظه ای قابل پیش بینی نبود . اغلب و علی رغم برنامه ریزی برای دیدن یک حیوان به حیوانات دیگری بر می خوردم ، البته فرصت را از دست نمی دادم .
مرحله تولید از گرم ترین روزهای سال تا سرد ترین شبها به سختی ولی امیدوار کننده پیش می رفت . تصویر برداری در اردیبهشت 85 پایان یافت .
مرحله پس تولید :
زمستان 84 و اواسط بهمن مرحله پس تولید یعنی تدوین اولیه کار شروع شد . بیش از 30 ساعت راش که در هنگام تصویربرداری کمتر به تدوین آنها می شد فکر کرد . تدوین کار را به چند نفر از دوستانم پیشنهاد کردم اما هر کدام با دیدن حجم زیاد راش و نبود سیر روایتی ، بعد از چند روز پیشنهادم را رد می کردند . ( به نظرم کسی بجز خودم قادر نبود ساختار فیلم را طراحی کند، چون جزئیات راشها را حفظ بودم و اطلاعات زیادی درباره حیوانات طی تحقیق به دست آورده بودم .)
بالاخره با جدا کردن راشهای مناسب و مرتب کردن آنها مرحله راف کات از همان زمستان شروع شد و نسخه اولیه فیلم درحد 100 دقیقه در فروردین 85 آماده شد ، که به توصیه دکتر ضابطی جهرمی ( استاد راهنما ) به 46 دقیقه کاهش یافت . بیشترین وقت صرف ارتباط منطقی بین فصلها و نماها شد .
مشکلات کار :
اساسا ساختن فیلمهای مستند حیات وحش در ایران بسیار مشکل است .
· شبگرد بودن حیوانات کار را دشوار می کند.
جمعیت حیوانات به قدری کم بود که برخی از گونه ها را افراد محلی مانند جوپانان هم ندیده بودند .
مشکل امکانات فنی تولید که همیشه وجود دارد. امکانات مورد نیاز در دانشکده وجود نداشت. به همین دلیل مجبور به اجاره آنها شدم . برخی دیگر از امکانات فنی ویژه و مورد نیاز در ایران موجود نیست .
برخی اقدامات محیط زیست خود مشکل ساز بودند .
نداشتن اسلحه برای دفاع احتمالی یکی از مشکلات اساسی من بود که بعدها رفع شد .
کوهنوردی های طولانی مدت ( در یک مورد 3 روز و 2 شب کوه پیمایی) تشنگی ، خستگی جسمی و روحی هر کدام در مواردی بسیار بر من وهمراهانم عارض می شدند.
بزرگترین مشکل کمین ، انتظار واستتاربود (به عنوان مثال در یک مورد 10 شب متوالی حتی یک دقیقه هم تصویر برداری نداشتم که از لحاظ روحی به شدت مرا تحت فشار قرار داد . )
به خواست خدا مشکلات پیاپی رفع می شدند .
به عنوان پایان نامه لیسانسم ارائه شد . که 20 شدم . البته 20 شدن تو پایان نامه چیز بعیدیه. استاد راهنما دکتر احمد ضابطی جهرمی بودند که اینقدر به من کمک کرد که هیچ جور نشه جبران کرد .فیلم حدود 50 دقیقست.
تهيه کننده ، کارگردان ، تدوين گر و محقق : فتح اله اميري
تصوير برداران :فتح اله اميري - صالح نوروز نژاد
مدير توليد :مجتبي ميري
متصدي نور : حسن ميري
عکاس :صالح نوروز نژاد
محافظ وراهنماي محلي :فيض اله خان محمدي ، عمران خان محمدي
